مرتبهء اول مورد نظر گردآورندگان مجموعهء اندرزهاست ، اصل مفيد و زنده بودن و به موقع آمدن و به جا نشستن و تنوع و گوناگونى و جلب خواننده و تأثير در او « 1 » و دفع يكسانى و رفع ستوهى ناشى از تكرار است . اندرزنامه‌ها اغلب نمايندهء مذهب فلسفى يا دينى خاص نيستند و از قيد يك طريقهء منظم اخلاقى آزاداند ؛ آنچه در آن‌ها محسوس است ، نتيجهء تركيب تعليمات سودمند و عالى مذاهب اخلاقى و دين‌ها يا ثمرهء تجربهء عامه است ، به همين ملاحظه در اين اندرزها تعصب عقيدتى و خامى و سخت‌گيرى و كافر شمارى ديگران ، ديده نمىشود . جانب بلندنظرى و تساهل و تسامح ملحوظ گشته و حتى احيانا به اين امر سفارش شده است « 2 » . در ظفرنامه نيز به تقريب اين خاصيت حس مىشود . « 3 » شمارش در بسيارى از مجموعه‌هاى اندرز و حتى پندنامه‌هاى منظوم ، مقام خاص دارد و به بعضى از رقم‌ها مانند سه و چهار و پنج و هفت توجه بيشتر شده و از اين حيث مىتوان گفت كه سخنان حكمت به صورت بيش از معنى منتظم است . پندهايى را كه در آن لفظ سه و چهار و پنج تكرار شده ، ثلاثيات و رباعيات و خماسيات « 4 » گويند ؛ در اين اندرزها گاه صاحب آن‌ها شناخته

--> ( 1 ) . مثلا رش : داستان حسين با غلام . تحفة الملوك ، ص 88 . ( 2 ) . رش : مثلا قابوسنامه ؛ ص 183 ( طبع نفيسى ) . ( 3 ) . رش : ص 5 و 7 و 8 و 12 و 15 و 22 . ( 4 ) . رش : لطائف الطوائف ؛ ص 193 و 195 براى ثلاثيات ( اندرزهاى سه لختى يا سه